तेहरान,
इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले अमेरिका र इजरायलसँगको युद्ध रोक्नका लागि १० बुँदे सर्तसहितको कार्ययोजना अघि सारेको छ।
पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा आगामी १५ दिनभित्र हुने वार्तामा यी बुँदाहरूलाई अन्तिम रूप दिइने इरानले जनाएको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार यो १० बुँदे योजनाले ‘मैदानमा प्राप्त इरानको विजयलाई राजनीतिक वार्तामार्फत संस्थागत गर्ने’ लक्ष्य राखेको छ।
इरानले अघि सारेको प्रस्तावको पहिलो बुँदामा इराक, लेबनान र यमनमा भइरहेको युद्ध पूर्ण रूपमा बन्द हुनुपर्ने उल्लेख छ। त्यसैगरी, इरानमाथि भइरहेको आक्रमण कुनै समय सीमा बिना स्थायी रूपमा अन्त्य हुनुपर्ने र क्षेत्रका सबै द्वन्द्वहरूलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गर्नुपर्ने सर्त इरानले राखेको छ।
यी सर्तहरू पूरा भएमा मात्र इरानले रणनीतिक महत्त्वको स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्ने र त्यहाँ जहाजहरूको आवतजावतको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नका लागि नयाँ प्रोटोकल बनाउन सहमत हुने जनाएको छ।
इरानको प्रस्तावमा आर्थिक पक्षलाई पनि उत्तिकै प्राथमिकता दिइएको छ। इरानले युद्धका कारण भएको विनाशको पुनर्निर्माणका लागि पूर्ण क्षतिपूर्तिको माग गरेको छ। साथै, अमेरिकाले इरानमाथि लगाएका सबै प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने र रोक्का गरिएका इरानी कोष तथा सम्पत्तिहरू तत्काल फुकुवा गर्नुपर्ने सर्त तेहरानको छ। यी आर्थिक मागहरू पूरा भएमा इरानले आफू परमाणु हतियार निर्माणको दौडमा नलाग्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।
यो १० बुँदे योजनामा उल्लेखित सबै सर्तहरू अनुमोदन हुनेबित्तिकै सबै मोर्चाहरूमा तत्काल युद्धविराम लागू हुने इरानको दाबी छ। इस्लामावादमा हुने वार्तामा यी सर्तहरूमाथि विस्तृत छलफल हुनेछ।
इरानले यस वार्तालाई आफ्नो रणनीतिक जितको रूपमा व्याख्या गरे पनि अमेरिका र इजरायलले यी कडा सर्तहरूलाई कसरी लिन्छन् भन्ने कुराले नै पश्चिम एसियाको भविष्य तय गर्नेछ।